Yazı Detayı
23 Haziran 2022 - Perşembe 11:08 Bu yazı 607 kez okundu
 
ELEKTRONİK İHALELERDE YETERLİLİK BİLGİLERİ TABLOSU
Yusuf YOGUN
yusufyogun@gmail.com
 
 

Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalelerin elektronik ortamda yapılmasına yönelik 2016 yılında getirilen beyan usulünün (e-teklif) hayata geçirilmesi ile başlayan ve elektronik ihalelere ilişkin parasal limitin kaldırılması ile elektronik ihale kullanılan ihale usullerinin kapsamı genişletilmişti. Özellikle pandemi sürecinin etkisi ile birlikte Kamu İhale Kurumu tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında ihalelerin tamamının kısa bir süre içerisinde e-ihale yöntemiyle yapılmasının zorunlu hale getirileceği öngörülebiliyordu. 

18 Mayıs 2022 tarih ve 31839 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile 01.08.2022 tarihinden sonra kısmen, 03.10.2022 tarihinden sonra ise tüm ihalelerin e-ihale yöntemi ile yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Bu yazımda, elektronik ihalenin zorunlu hale geldiği bu dönemde özellikle ismini sıkça duyduğumuz yeterlilik bilgileri tablosu hakkında önemli gördüğüm bazı hususları paylaşmak istedim. Klasik yöntemle gerçekleştirilen ihalelerde teklif zarflarının içerisine ihale dokümanında belirtilen ve istenen belgeler yerleştirilir daha sonra zarf kapatılarak kaşe/imza işlemleri yapılmaktadır. Teklif zarfının taşıması gereken asgari şartlar ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 30 uncu maddesinde belirtilmiştir. Bu yöntemde, İdareler tarafından öncelikle zarf kontrolleri yapılır ve daha sonra zarfın içerisinde yer alan belgeler kontrol edilerek ihale komisyonu tarafından tutanak altına alınmaktadır. Elektronik ihalede ise bir nevii teklif zarfının görevinin yeterlilik bilgileri tablosuna verildiğini görmekteyiz. Yeterlilik bilgileri tablosunda, İdare tarafından yeterlilik kriteri olarak belirlenen belgelere ait bilgilerin istekliler tarafından bu tabloya yazılması/aktarılması istenmektedir. Kısacası, klasik tip bir ihalede teklif zarfının içerisinde ki belgeler ne anlam ifade ediyor ise e-ihale yöntemiyle yapılan bir ihalede yeterlilik bilgileri tablosunda yer alan belgelere ait bilgilerde aynı şeyleri ifade etmektedir.

İdare tarafından ihale dokümanında belirtilen ekonomik/mali ve mesleki yeterlilik kriterlerine ait belgelerde yer alan bilgilerin söz konusu tabloya yazılması/aktarılması zorunludur.

İstekliler tarafından bahse konu bu belgelerden biri veya bir kaçına ait bilgilerin yeterlilik bilgileri tablosunda yazılmaması/aktarılmaması halinde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24 üncü maddesinin 4 üncü fıkrasında “Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir.” belirtildiği üzere ve aynı zamanda Kamu İhale Kurulunun 2020/UH.II-297 sayılı kararında “…Yukarıda yer verilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde, ihaleye teklif sunan isteklilerin firmalarının ve teklif ettikleri cihazların TİTUBB’a kayıtlı olduklarına ilişkin bilgilerin e-teklifleri kapsamında Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilmesinin söz konusu ihalede idarece bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli *** ***** ***** A.Ş. tarafından ise e-teklifi kapsamında beyan edilen Yeterlik Bilgileri Tablosunda yalnızca teklif edilen tomografi cihazına ilişkin bilginin beyan edildiği, ancak firmalarının kayıtlı olduğuna dair ve otomatik enjektör cihazının kayıtlı olduğuna dair bilgilerin beyan edilmediğiYeterlik Bilgileri Tablosu’nun ihalede istenilen kriterleri karşılayacak şekilde doldurulmaması hususundaki sorumluluğun isteklide olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.” ihalede istenilen kriterleri karşılayacak şekilde doldurulmaması hususundaki sorumluluğun isteklide olduğu hususu açıkça belirtilmiş olduğundan bu şekilde ki bir durumda isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varıyoruz.

Mal Alımları İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik İhale” başlıklı 58/A maddesinin 8 inci fıkrasında “İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır” belirtildiği üzere yeterlilik bilgileri tablosunda yer alan belgelere ait bilgilerden teyit edilebilenler için teyit sonucunun esas alınması gerektiği, teyit edilemeyenler için ise isteklinin beyanının esas alınması gerektiği belirtilmiştir. İdareler tarafından teyit edilemeyen belgelere ilişkin olarak ise devam eden bir sonraki madde de “… yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir.” belirtildiği üzere teyit edilemeyen belgelerinde İdareler tarafından teyit işleminden geçmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdareler tarafından yeterlilik kriteri olarak belirlenen belgelerden herhangi birine ait bilginin istekli tarafından yeterlilik bilgileri tablosunda yazılmaması/aktarılmaması fakat İdarenin söz konusu belgeye EKAP’ dan ulaşabildiği durumlar için,  ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgilerin Yeterlik Bilgileri Tablosunda eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle standart forma uygun şekilde doldurulması hususunda ki sorumluluğun isteklilere ait olduğu hususuna değinmiştik. Söz konusu belgenin tevsik edici olup/olmadığına yani İdareler tarafından EKAP üzerinden teyit edilip/edilememesine bakılmaksızın yeterlik bilgileri tablosun da herhangi bir beyana yer verilmemesi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunu ortaya çıkaracaktır.

Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan “İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez” hükmünün İdareler tarafından anlaşılabilmesi gerekiyor. Örneğin, isteklinin yeterlilik bilgileri tablosuna “Tıbbi Cihaz Satış Merkezi Yetki Belgesi” ile ilgili bilgi girişi yaparken belge numarası olarak 2020/TCKT/3345 şeklinde yazdığını varsayalım. İdare, teyit edilemeyen bu belge için istekliye makul bir süre vermiş olup bu süre içerisinde istekli firma tarafından istenilen belge İdareye teslim edilmiştir. İdare tarafından yapılan kontrolde belge numarasının 2020/TCKT/3354 olduğu görülmüştür. Böyle bir durumda belgenin varlığı ve belgenin ihalede öngörülen şartları sağladığından bahisle isteklinin değerlendirme dışı bırakılmaması gerekmektedir.

Yeterlik Bilgileri Tablosunda istekli tarafından hiçbir beyana yer verilmemiş bir hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesi de mümkün değildir.  Kamu İhale Kurulu’nun 2019/UH.II-1729 sayılı kararında “…Kamu İhale Kanunu’nun 37’nci maddesi gereği yapılan değerlendirmede yeterlik kriterlerini sağlayamayan veya mevzuata aykırı teklif veren isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı, Yeterlik Bilgileri Tablosunda doldurulması istenilen bilgilerin yeterlik kriteri olduğu, Yeterlik Bilgileri Tablosunda istekli tarafından hiçbir beyana yer verilmemiş bir hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilip, sonradan tamamlatılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, idarece tesis edilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır” açıkça belirtildiği üzere hiçbir beyana yer verilmemiş bir hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.

            Yeterlilik bilgileri tablosunu incelendiğinde;

    - Teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgiler,

    - Teminata ilişkin bilgiler,

    - Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler,

  - Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler ve diğer belgeler bölümlerinin İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler Ve Yeterlik Kriterleri başlığı altında düzenlendiğini görüyoruz.

Örneğin, Teminata ilişkin bilgiler bölümü incelendiğinde, isteklilerin ihtiyaç duyabileceği gerekli bilgi ve açıklamalara yer verilmiş olduğu, istekliler tarafından sadece geçici teminat bilgilerinin yani ayırt edici numara yada dekont bilgilerinin boş bırakılan alana girilmesi istenmektedir.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP'a elektronik ortamda aktarılmalıdır.)

Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası / Takasbank Referans Numarası

 

İdari Şartnamenin 7.1.C maddesi

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubuna, kuruluş tarafından verilen ayırt edici numara beyan belirtilecektir.

Geçici Teminat Mektubu Dışındaki Teminatlar

Saymanlık/Şube Adı-Kodu (Varsa) Dekont / Makbuz Tarihi, Numarası ve Tutarı

 

İdari Şartnamenin 7.1.C maddesi

Geçici teminatın geçici teminat mektubu dışındaki diğer yöntemler ile sunulması durumunda doldurulacaktır.

Aynı şekilde Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgiler bölümü incelendiğinde istenilen bilgilerin detaylı olarak açıklandığını görmekteyiz.

 Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)

Cari Oran

(Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)

 

İdari Şartnamenin 7.4.2 maddesi

İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler çerçevesinde, bilanço veya eşdeğer belgelere dayanılarak hesaplanan ilgili oranlar belirtilecektir.

Öz Kaynak Oranı

(Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)

 

Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı

 

Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar

 

İş Hacmi Bilgileri

Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıllar ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı

 

İdari Şartnamenin 7.4.3 maddesi

İdari Şartnamede yer alan düzenlemeler çerçevesinde, iş hacmini tevsik eden toplam ciro veya fatura tutarı yazılacaktır.

Yeterlilik bilgileri tablosunun son kısmında yer alan Diğer Belgeler kısmına yeterlilik kriteri olarak belirlenen ve tabloda satır açılmamış belgelere ait bilgilerin istekliler tarafından doldurulması istenmektedir. İdareler tarafından ihale kayıt aşamasında bu alanda istenilen belgelerin isimlerinin yazılması faydalı olacaktır.

Örneğin, İdare tarafından Tıbbi Cihaz Satış Merkezi Yetki Belgesinin yeterlilik kriteri olarak belirlendiğini kabul edelim. İdare tarafından ihale kayıt aşamasında yeterlilik bilgileri tablosunda satır açılmayarak, belge adı ile belgeyi tanımlayan bilgilere yer verilmemesi halinde istekli ekranında

Diğer Belgelere İlişkin Açıklamalar

   

Diğer belge bilgilerine ilişkin açıklamalar(varsa) bu alana yazılmalıdır.

şeklinde bir görüntü görünecek ve tüm alanların istekli tarafından doldurulması gerekecektir. Bunun yerine ihale kayıt aşamasında söz konusu belgeye ait tanımlamaların İdare tarafından yapılması halinde ise

Tıbbi Cihaz Satış Merkezi Yetki Belgesi

 

İdari Şartnamenin 7.1.ı maddesinde belirtildiği şekilde (örn)

daha anlaşılır ve istekliler nezdinde oluşabilecek tüm tereddütler giderilmiş olacaktır. İdareler tarafından yeterlilik kriteri olarak belirlenen kriterlerin ve kriteri tanımlayan bilgilerin neler olduğunun ihale kayıt aşamasında tabloda belirtilmesi hususu bu bakımdan önem arz etmektedir.

İsteklilerin yeterlilik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verileceği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedileceği, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılacağı hüküm altına alınmıştır. 22.07.2020 tarih ve 2020/DK.D-222 sayılı düzenleyici Kamu İhale Kurulu kararında da; Elektronik ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinin ihaleye katılım aşamasında beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı olarak sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu düzenleyici nitelikteki Kamu İhale Kurulu kararı dikkate alındığında e-ihale yöntemiyle yapılan ihalelerde, idarece istenen tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekli hükümlerine aykırı sunan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilecektir.

Belgelerin sunuluş şekillerinden kastedilenin talep edilen belgelerin aslı yada belgenin aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnekleri yada ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin olduğunun anlaşılması gerekiyor. Bunların dışındaki bir yöntemle onaylanmış ya da fotokopi olarak sunulmuş belge, belgelerin sunuluş şekline aykırı olacaktır. Özetle, İdare tarafından yeterlilik bilgileri tablosunda yer alan ve tevsik edilemeyen bir belgenin istekliden talep edilmesi halinde, istekli tarafından söz konusu belgelerin İdari Şartnamede yer alan belgelerin sunuluş şekli hükümlerine uygun olarak verilmesi gerekmektedir.

Elektronik ihale ülkemizde henüz zorunlu hale getirilmiş iken, 2013 yılında yapılan bir tez çalışmasında, Türkiye’de mevcut ihale sisteminde ihale dosya masraflarının yüksek olduğunu katılımcılardan 76’3 ü ifade etmişlerdir.[İ.Ertuğrul 2013]” ortaya çıkan sonuç istekliler tarafından sorun olarak kabul edilen ihale dosya masraflarının elektronik ihalenin zorunlu hale gelmesi ile ortadan kaldırılmış olmasıdır.

Kamu İhale Kurumu tarafından özellikle yapılması gereken EKAP ile diğer kurum ve kuruluşlar arasında ki entegrasyonu arttırarak tevsik edilemeyen belge sayısının en aza indirilmesini sağlamak olmalıdır.

Yusuf YOGUN

  Teknik Öğretmen

 
Etiketler: ELEKTRONİK, İHALELERDE, YETERLİLİK, BİLGİLERİ, TABLOSU,
Yorumlar
Haber Yazılımı