Haber Detayı
05 Haziran 2020 - Cuma 13:08 Bu haber 1551 kez okundu
 
Yap işlet devret modeli ile yapılan bir işin iş deneyim belgesi kullanılabilir mi?
Karar No : 2015/UY.III-2407
İŞ DENEYİM Haberi
Yap işlet devret modeli ile yapılan bir işin iş deneyim belgesi kullanılabilir mi?

Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli bir ihaleye ilişkin alt yüklenicilik iş deneyim belgesinin sunulduğu ve bu alt yüklenici iş deneyim belgesine konu sözleşme bedelinin yüklenici ile DHMİ arasındaki sözleşme bedelini geçtiği, bu nedenle asıl sözleşme konu işin tamamının alt yükleniciye gerçekleştirildiği gerekçesiyle idare tarafından ön yeterlik aşamasında başvurusunun değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak sunulan alt yüklenici iş deneyim belgesine konu işin YİD ihalesinin yapım kısmına ait olduğu ve alt yüklenici iş deneyim belgesinin belge tutarının ise farklı bir hesaba dayanan yatırım tutarını geçtiği, bu nedenle idare tarafından ön yeterlik aşamasında başvurusunun değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

 

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi 

 

YDA İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminal Binası Yapımı, İşletim ve Devri işine ait 27.08.2012 tarih ve 62355 sayılı alt yüklenici iş bitirme belgesinin sunulduğu tespit edilmiştir.

 

İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında söz konusu alt yüklenici iş bitirme belgesine ilişkin idare tarafından ön yeterlik değerlendirmesinde dikkate alınan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığının 13.02.2015 tarih ve 40579888-755-13675 sayılı yazısında Dalaman Havalimanı Yap-İşlet-Devret (YİD) modeline ilişkin yüklenici firmaya Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı tarafından herhangi bir ödemenin yapılmadığının belirtildiği ve bu yazının ekindeki belgelerde de söz konusu YİD modeline ait yatırım tutarı ile ek işlere ait maliyet detaylarının toplamının gösterildiği görülmüştür.

 

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 42.1’inci maddesinde “Sözleşmesinde yapım işine ait bir bedel yer almayan Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile gerçekleştirilen yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgeleri, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimini tevsik eden belge olarak kullanılamayacaktır” açıklaması yer almaktadır.

 

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklaması uyarınca sözleşmesinde yapım işine ait bir bedel içeren Yap-İşlet-Devret (YID) modeli ile gerçekleştirilen yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgeleri, 4734 sayılı Kanun kapsamındaki yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimini tevsik eden belge olarak kullanılabilecektir.

 

Yap-İşlet-Devret ve benzeri kamu özel işbirliği modelleri ile gerçekleştirilen işlerde işin sözleşmesinde öngörülen yatırım tutarı genellikle, görevlendirme kararı verilen istekli tarafından teklifi kapsamında önerilen tahmini toplam sabit yatırım tutarı niteliğindedir. Bu bedel çoğunlukla ilgili işin ihalesinin sonuçlandırılmasında bir değerlendirme kriteri olarak kullanılmamakta, sözleşme kapsamındaki finansman, teminat, ceza vb. uygulamalarda söz konusu tutar esas alınmaktadır. Ayrıca bahse konu yatırım tutarının içerisinde projelendirme, müşavirlik hizmetleri, finansman, kamulaştırma, tefrişat gibi yapım işi kapsamı dışındaki kalemler de yer almaktadır. İlgili yapım işlerinin fiilen söz konusu tahmini yatırım tutarının çok altında veya üzerinde bir bedelle tamamlanması olasılık dahilindedir. Bu açıdan değerlendirme yapıldığında Yap-İşlet-Devret ve benzeri kamu özel işbirliği modelleri ile gerçekleştirilen işlerin sözleşmelerinde yer verilen yatırım tutarının işletme dönemi öncesi yapım işlerinin bedeli niteliğinde kabul edilmesi isabetli olmayacaktır. Öte yandan Yap-İşlet-Devret ve benzeri kamu özel işbirliği modelleri ile gerçekleştirilen işlerin sözleşmesinde öngörülen bedelin ihale gibi tekliflerin yarıştığı rekabetçi bir sürecin sonucunda oluşmuş bir bedel niteliğinde de olmadığı dikkate alındığında bu işlerin yatırım tutarının tamamının esas alınması doğru bir yaklaşım olmayacaktır.

 

Bu çerçevede, yapım işine ait bir bedel içeren Yap-İşlet-Devret (YID) modeli ile gerçekleştirilen yapım işlerine ait sözleşme bedelinin kamu ihale mevzuatında öngörüldüğü şekilde yapılan ve/veya yapılacak olan iş karşılığına denk gelen bir bedel mahiyetinde olmadığı anlaşılmaktadır. Bu noktada söz konusu iş deneyim belgelerinin tutarının ne şekilde değerlendirileceği sorunu ortaya çıkmaktadır. Zira bu konuya ilişkin kamu ihale mevzuatında açık bir düzenleme yer almamaktadır.

 

07.06.2014 tarih ve 29023 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 17’nci maddesiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 42.1’inci maddesinde yer alan “Yapılacak iş karşılığı bir bedel içermeyen kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işleri ile” ibaresinin çıkarıldığı ve bu değişikliğin Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 54’üncü maddesi uyarınca yayımladığı 07.06.2014 tarihinde yürürlüğe girdiği, öte yandan Resmi Gazete’nin söz konusu tarih ve sayısında yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 16’ncı maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesine altıncı fıkra olarak “Kat ve/veya arsa karşılığı inşaat işlerine ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, yapı ruhsatında belirtilen inşaatın yüzölçümü ile sözleşmenin imzalandığı yıla ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde inşaatın sınıfına ve grubuna göre belirlenen yapı birim maliyetinin çarpılması suretiyle hesaplanan bedelin 60’ı esas alınır.” hükmünün eklendiği ve bu fıkra hükmünün Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in 55’inci maddesi uyarınca yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdiği, söz konusu değişiklikten sonra kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin iş deneyimini tevsik eden belge olarak kabul edilmemesi kuralının kaldırıldığı tespit edilmiştir. Mevcut durumda kat karşılığı işlere ilişkin iş deneyim belgesinin düzenlenebileceği ve bu işlere ilişkin belge tutarının tespitine dair hükmün ise Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinin altıncı fıkrasında belirtildiği anlaşılmıştır.

 

Para karşılığı satış içermeyen, bağımsız bölümlerin inşası karşılığında, bu bağımsız bölümlerin bir kısmının müteahhide verilmesini bedel olarak öngören kendine özgü niteliği olan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde sözleşme bedeli bulunmamakta ise de yukarıda da belirtildiği gibi 07.06.2014 tarihinde yapılan değişiklikler ile kat karşılığı inşaat sözleşmelerine dayanılarak gerçekleştirilen yapım işleri için düzenlenmiş iş deneyim belgelerinin iş deneyimini tevsik eden belge olarak kabul edilmeye başlandığı, bu sözleşmelere ait belge tutarının tespiti için de özel bir düzenleme yapıldığı göz önünde bulundurularak, Yap-İşlet-Devret (YID) modeli ile gerçekleştirilen yapım işlerine ilişkin düzenlenen iş deneyim belgelerinde de yukarıda açıklandığı üzere sözleşmelerinde yer alan yatırım maliyeti tutarının tamamının değerlendirilmesi mümkün olmadığından, kat karşılığı inşaat sözleşmelerine ilişkin düzenlenen iş deneyim belgelerinin tutarlarının tespit edilmesine ilişkin kriterlerin kıyasen bu konuda da uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

 

Yukarıda aktarılan bilgiler ışığında, başvuru sahibi tarafından sunulan iş deneyim belgesinin YİD modeline ait yatırım tutarı ile ek işlere ait maliyet içermesi sebebiyle değerlendirmeye alınması gerektiği, anılan belgeye konu iş kapsamında yapılan Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminal binasının yapı ruhsatında belirtilen yüzölçümü ile sözleşmenin imzalandığı yıla ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde inşaatın sınıfına ve grubuna göre belirlenen yapı birim maliyetinin çarpılması suretiyle hesaplanan bedelin 60’ının anılan iş deneyim belgesine ait tutar olarak idare tarafından kabul edilmesi suretiyle YDA İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ön yeterlik başvurusunun değerlendirilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.  

 

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, YDA İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin ön yeterlik başvurusu kapsamında sunduğu 27.08.2012 tarih ve 62355 sayılı alt yüklenici iş bitirme belgesine konu Dalaman Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminal binasının yapı ruhsatındaki yüzölçüm idare tarafından dikkate alınmak suretiyle Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinin altıncı fıkrasındaki hüküm doğrultusunda YDA İnşaat San.  ve Tic. A.Ş.nin iş deneyim belgesi tutarının hesaplanması ve bu belge tutarına göre ön yeterlik başvurusu değerlendirmesi yapılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Kaynak: (Bilonco) - Bilanco ve Ciro Kararları Editör: Fatma KARAGÖZ
Yorumlar
Haber Yazılımı